Soczewka kontaktowa nie powinna boleć ani wymagać siłowania się z okiem. Najwięcej trudności na początku sprawiają higiena rąk, właściwe ustawienie soczewki i odruch mrugania, dlatego poniżej pokazuję, jak założyć soczewkę bezpiecznie, co zrobić przy dyskomforcie oraz kiedy lepiej z niej zrezygnować.
Najważniejsze zasady bezpiecznego zakładania soczewek
- Umyj i dokładnie osusz ręce przed każdym kontaktem z soczewką.
- Sprawdź kształt soczewki oraz to, czy nie jest uszkodzona.
- Przytrzymaj obie powieki, aby ograniczyć mruganie podczas zakładania.
- Nie używaj wody z kranu ani śliny do płukania soczewek.
- Wyjmij soczewkę, jeśli pojawi się ból, silne zaczerwienienie lub zamazane widzenie.
Przygotuj ręce, soczewkę i miejsce
Zacznij od dokładnego umycia rąk wodą z mydłem. Osusz je bezpyłowym ręcznikiem, ponieważ włókno przyklejone do soczewki może później drażnić oko. Paznokcie powinny być krótkie, a ich krawędzie gładkie.
Najwygodniej zakładać soczewkę nad czystą, stabilną powierzchnią. Jeśli robisz to nad umywalką, zatkaj odpływ. Ja polecam przygotować również lusterko i zawsze zaczynać od tego samego oka, na przykład prawego. Dzięki temu trudniej pomylić soczewki.
Wyjmij soczewkę z pojemnika opuszką palca wskazującego. Obejrzyj ją pod światło i sprawdź, czy nie ma pęknięć, wyszczerbionych krawędzi ani widocznych osadów. Soczewki jednodniowej nie należy ponownie przechowywać po zdjęciu, a wielorazową trzeba pielęgnować zgodnie z instrukcją specjalisty i płynem przeznaczonym do soczewek.
Jak założyć miękką soczewkę krok po kroku
Poniższa metoda dotyczy przede wszystkim miękkich soczewek kontaktowych. Soczewki twarde, skleralne i specjalistyczne mogą wymagać innej techniki, dlatego w ich przypadku trzymaj się instruktażu otrzymanego w gabinecie.
- Połóż soczewkę na opuszku palca wskazującego. Wklęsła strona powinna być skierowana do góry, tak aby soczewka przypominała równą miseczkę.
- Środkowym palcem tej samej ręki odciągnij dolną powiekę.
- Palcami drugiej ręki unieś górną powiekę i przytrzymaj ją blisko linii rzęs. Nie wystarczy delikatne naciągnięcie skóry, bo powieka może wtedy zasłonić oko w ostatniej chwili.
- Patrz przed siebie albo lekko do góry i spokojnie zbliż soczewkę do oka.
- Delikatnie przyłóż ją do rogówki, czyli przezroczystej przedniej części oka. Nie dociskaj jej mocno.
- Najpierw puść dolną powiekę, potem górną. Zamknij oko powoli i kilka razy spokojnie mrugnij.
Jeżeli soczewka jest prawidłowo założona, po chwili powinna się wycentrować. Krótkie uczucie obcego ciała może pojawić się na początku, ale ból, pieczenie lub wyraźne zamglenie obrazu nie są czymś, co trzeba przeczekać.
Przeczytaj również: Męskie okulary przeciwsłoneczne: dobierz idealne do kształtu twarzy!
Jak rozpoznać soczewkę wywiniętą na drugą stronę
Prawidłowo ułożona soczewka ma kształt głębokiej miseczki, a jej brzegi kierują się do środka. Gdy przypomina płaski talerzyk i krawędzie odchylają się na zewnątrz, najpewniej jest wywinięta.
Wyjmij ją na palec, odwróć i sprawdź ponownie. Niektóre soczewki mają również oznaczenie na brzegu, na przykład cyfry, które po prawidłowym ułożeniu tworzą właściwy zapis. To drobny szczegół, ale początkującym często oszczędza kilku prób.
Co zrobić, gdy soczewka uwiera lub nie chce się ułożyć
Najczęściej problem wynika z pyłku, rzęsy, wywinięcia soczewki albo niedokładnie osuszonych dłoni. Nie próbuj poprawiać jej paznokciem i nie pocieraj oka. Jeśli coś wyraźnie drażni, zdejmij soczewkę, przepłucz ją wyłącznie odpowiednim płynem i obejrzyj ponownie.
| Objaw | Co możesz zrobić |
|---|---|
| Soczewka kłuje od razu po założeniu | Wyjmij ją i sprawdź, czy nie ma rzęsy, pyłku lub uszkodzenia. |
| Obraz jest zamazany | Mrugnij kilka razy, a jeśli problem nie ustępuje, zdejmij soczewkę i sprawdź jej stronę. |
| Soczewka przesuwa się na białko oka | Nie panikuj. Zlokalizuj ją, delikatnie przesuń w stronę rogówki lub zdejmij. |
| Nie możesz przestać mrugać | Zrób krótką przerwę, rozluźnij powieki i spróbuj ponownie przy dobrym oświetleniu. |
Soczewka nie może „zaginąć za okiem”. Może przesunąć się pod górną powiekę albo na białko oka, ale przy spokojnym odciągnięciu powieki zwykle da się ją znaleźć. Jeśli mimo kilku prób nie możesz jej zlokalizować, nie wkładaj kolejnej i skontaktuj się z optometrystą lub okulistą.
Zdejmowanie i pielęgnacja są częścią bezpiecznego noszenia
Przed zdejmowaniem ponownie umyj i osusz ręce. Spójrz lekko do góry, odciągnij dolną powiekę, przesuń soczewkę na białko oka, a następnie delikatnie chwyć ją opuszkami kciuka i palca wskazującego. Nigdy nie używaj paznokci, bo możesz uszkodzić soczewkę albo podrażnić rogówkę.
Soczewkę jednodniową po zdjęciu wyrzuć. W przypadku soczewki wielorazowej zastosuj zalecany płyn, delikatnie oczyść obie strony i włóż ją do pojemnika ze świeżą porcją płynu. Nie dolewaj nowego płynu do starego i nie przechowuj soczewek w wodzie.
Pojemnik również wymaga higieny. Po założeniu soczewek wylej zużyty płyn, przepłucz pojemnik przeznaczonym do tego płynem i pozostaw go do wyschnięcia. CDC zaleca wymianę pojemnika co najmniej raz na trzy miesiące, a częściej, jeśli zaleci to specjalista lub producent.
Soczewek nie należy zakładać pod prysznic, do kąpieli ani na basen. Nie śpij w nich, chyba że konkretny model został do tego przeznaczony i lekarz wyraźnie zaakceptował taki sposób noszenia.
Kiedy przerwać noszenie i skontaktować się ze specjalistą
Natychmiast zdejmij soczewkę, jeśli pojawi się ból, silne zaczerwienienie, światłowstręt, wydzielina albo nagłe pogorszenie widzenia. Nie zakładaj jej ponownie tylko po to, żeby sprawdzić, czy objaw minął. Takie dolegliwości mogą oznaczać podrażnienie, otarcie lub infekcję.
Nie zakładaj soczewek także przy zapaleniu spojówek, urazie oka i nasilonej alergii, dopóki objawy nie ustąpią albo okulista nie pozwoli wrócić do ich używania. Sama kropla nawilżająca nie rozwiązuje problemu, jeśli oko jest mocno czerwone lub bolesne.
Pierwsze próby najlepiej wykonywać wtedy, gdy masz kilka spokojnych minut. Poza domem dobrze mieć przy sobie okulary i pojemnik, ponieważ zmęczenie, suche powietrze lub pył mogą sprawić, że soczewki przestaną być komfortowe nawet wtedy, gdy rano wszystko było w porządku.
Najważniejszy nawyk po pierwszych udanych próbach
Najłatwiej nauczyć się zakładania soczewek przez powtarzalny schemat: ta sama kolejność, to samo miejsce i zawsze ta sama dbałość o czyste, suche ręce. Po kilku dniach ruchy zwykle stają się automatyczne, ale komfort oka zawsze ma pierwszeństwo przed planem dnia.
Jeśli soczewka regularnie uwiera, wysycha albo przesuwa się mimo prawidłowej techniki, problemem może być nie sposób zakładania, lecz niewłaściwy rozmiar, moc lub materiał. W takiej sytuacji najlepszym rozwiązaniem jest kontrola dopasowania u optometrysty, a nie samodzielne zmienianie płynu czy wydłużanie czasu noszenia.
